Dubaide açık hava drone gösterileri
Emirates NBD ve Mastercard için Voyager kartının tanıtımında Dubai Frame’in önünde açık hava drone gösterisi yaptık. Drone’lar yapının karşısında uçtu; formasyonlar onun açıklığının içinde belirdi ve koreografi mimariyle yarışmak yerine onun yanında durmak üzere kuruldu.
Mekân zorlu. Dubai Frame 150 metre yüksekliğinde, yaklaşık 95 metre genişliğinde ve eski şehirle yeni şehrin arasında, Zabeel Parkı’nda duruyor. Oranları altın orana uyuyor, cephesinde 15.000 metrekareden fazla altın renkli paslanmaz çelik ve 2.500 cam modül var, en üstte ise cam zeminli seyir katı bulunuyor. Ocak 2018’de açıldı; tasarımı uluslararası bir yarışmayla seçilen Fernando Donis’e ait ve dünyanın en büyük çerçevesi olarak rekoru elinde tutuyor.
Şehirdeki diğer açık hava gösterimiz IBA 2025 Dünya Boks Şampiyonası’ndaydı: 12 Aralık’ta şampiyonluk gala yemeğinde golf kulübünün üzerinde 1.000 drone.
Bu pazar nasıl görünüyor
Birleşik Arap Emirlikleri, ABD ve Çin ile birlikte dünyanın en büyük üç drone gösterisi pazarından biri. Birkaç yıl önce bu tür gösteriler burada nadirdi; bugün sayıları kat kat fazla.
Bu da yerel seyircinin alıştığı ölçeği belirliyor: Emirlikler’de bir gösteri genellikle bin drone’dan başlıyor. Bütçe hesaplanırken bunu akılda tutmakta fayda var, çünkü başka bir ülkede dikkat çekecek bir program burada fark edilmeden geçebilir.
Proje nereden başlar
Senaryodan değil, mekândan. Emirlikler’de açık hava drone gösterisi, bir etkinlik içinde yürütülen bir hava operasyonu olarak ele alınır ve sonrasındaki her şey belirli koordinatların etrafında kurulur.
Sıra şöyledir: emirlik ve tam mekân seçilir, mekândan NOC alınır, ardından yer onayları ve havacılık tarafı başlatılır; emirliğin yerel prosedürleri paralelde kapatılır.
Burada Emirlikler’in gerçek bir avantajı var. Drone gösterileri artık egzotik bir olay değil, bu yüzden ev sahipliğine hazır çok sayıda mekân bulunuyor: sahiller, parklar, stadyumlar, otel alanları, fuar alanları. Kabul eden tek seçeneğe razı olmak yerine brifinge ve görüntüye göre seçebilirsiniz.
Mekân sahipleri de genellikle istekli davranır ve NOC’u onlar düzenler, çünkü gösteri onların da işine yarar. Mekânın NOC’u ise bütün zincirin dayandığı ilk belgedir: o olmadan sivil havacılık otoritesine uçuş izni başvurusu yapılamaz.
NOC; yeri ve koordinatları, tarihi ve zaman aralığını, belirli bir kalkış noktasını kullanma ve ekipman yerleştirme hakkını kaydetmelidir. Proje test ve prova içeriyorsa onların zaman aralıkları da baştan aynı yazıya girer: yalnızca gösteriyi kapsayan bir NOC hazırlığı riske atar.
Dubai’de yerel prosedürler
Sistem iki katmanlıdır. Federal katman insansız operasyonlar, drone kaydı, pilot onayları, sigorta ve hava sahası kullanımının koordinasyonu için temel gereklilikleri koyar. Emirlik kendi prosedürlerini ekler.
Dubai’de etkinlik sırasında uçmak genellikle ayrı bir yerel prosedür ve etkinliğe özel bir NOC gerektirir. Teknik olarak hazır bir projenin başlayamamasının sık görülen sebebi budur: federal kısım kapanmıştır, yerel belge ise açıktır.
Aynı gösteri formatı farklı emirliklerde farklı bir yerel adımlar dizisi gerektirebilir; federal kısım birebir aynı olsa bile. Emirlik ile tam konumun, zincir başlamadan önce netleştirilmesinin sebebi budur.
İrtifa baştan belirtilir
Uçuş izni zorunludur ve başvuruda gösterinin yapılacağı irtifa belirtilir. Belirtilmezse varsayılan 120 metredir.
Dört yüz drone’u aşan bir animasyonda 120 metre genellikle alçak kalır, özellikle tasarımda dikey figürler ve gökyüzünde yüksekte duran figürler varsa. İrtifa gösteri günü sahada eklenemez: o, başvurunun bir parametresidir.
Bu yüzden irtifa storyboard ile birlikte hesaplanır. Önce gökyüzünde ne olması gerektiği netleşir, irtifa oradan çıkar ve başvuru ancak ondan sonra verilir.
Bir gösteri kaç drone gerektirir
Drone sayısı yalnızca görüntünün büyüklüğünü değil, animasyonun neyi yapabileceğini belirler. Daha az drone, özel ve kamusal etkinliklerde güzel okunan sade ve grafik görüntüler verir. Portre kompozisyonları 1.000 drone’dan itibaren ikna etmeye başlar, çünkü benzerlik siluete değil orana ihtiyaç duyar. En zorlusu yazıdır: harf başına 15-20 drone, çoğu zaman daha fazlası.
Filomuz 9.000 drone’a kadar gösterileri karşılıyor, program 25 dakikaya kadar sürebiliyor.
Kalkış alanı
Kalkış alanı ve teknik alan fiziksel olarak çevrilir; çevrenin içinde yalnızca çalışan ekip, dışında ise güvenlik bulunur. Yere dizilmiş drone’ların etrafında yaklaşık 50 metrelik bir tampon bırakırız; böylece içeri hiçbir şey girmez ve dönüş bölgesi kontrollü kalır. Drone’ların kalktığı, geçtiği, gösteri yaptığı ve indiği yerde insan bulunmaz.
Hava koşulları
Drone’larımız 12 m/s’ye kadar rüzgârda, hafif yağmurda ve –10 °C ile +50 °C arasındaki sıcaklıklarda çalışır; bu da Körfez’in yaz sıcağını kapsar. Kalkış kararı gösteri günü, sahadaki hava değerlendirildikten sonra verilir.
Bir gösteri ne kadar tutar
Yol gösterici olarak: drone başına yaklaşık 100-200 dolar (370-730 dirhem). Nihai rakamı çoğu zaman mekân ve gösteri sayısı belirler; gösteri büyüdükçe drone başına ücret düşer. Fiyat ayrıca performansın karmaşıklığına, kalkış sayısına, hatta saate ve haftanın gününe bağlıdır. Fiyatlara Emirlikler’deki yüzde 5 KDV dâhil değildir.
Drone’ların nakliyesi, gümrük işlemleri, ekibin teknik ve ağırlama gereksinimleri, uçuş izinleri, kalkış alanlarının kiralanması ve drone’larla birlikte kullanılan piroteknik ayrıca fiyatlandırılır.
İzinleri müşteri değil biz alırız
Temsilciliğimizin bulunduğu ülkelerde, yani Emirlikler, Suudi Arabistan, Türkiye ve Hindistan’da, başvuruları kendimiz yapıyor ve havacılık otoritesiyle onay sürecini biz yürütüyoruz. Emirlikler’de kendi tüzel kişiliğimiz var, filo ülkede kayıtlı ve pilotlar yerel onaylara sahip. Mali sorumluluk sigortamız iki milyon ABD doları tutarında ve teminat dünya genelinde geçerli. Pilotlarımız lisanslı, ekipman yedekli.
Yakındaki gösterilerimiz
Abu Dabi’de 1.000 drone Sağlık Festivali’ni açtı, Oriflame’in uluslararası konferansını havalimanı alanının üzerindeki gökyüzünde kapattık ve Met Dhabi’deki teknoloji lansmanında uçtuk; daha fazlası Abu Dabi’de drone gösterileri sayfamızda. Şarja’da 15. Şarja Işık Festivali’ni açtık.
Dubai’nin kendisinde kapalı mekânda da çalışıyoruz: BAE Süper Kupası, kapalı bir stadyumun içinde 200 drone’un dünyada ilk kez uçtuğu gösteri; Coca-Cola Arena’da MegaCampus Summit açılışı; ve Funtico token lansmanı. Hatta Kış Festivali’nde iki küre ve bir şahin biçiminde uzaktan kumandalı zeplinler birkaç hafta sonu boyunca uçtu.
Hizmetlerimiz: açık hava drone gösterileri, iç mekân drone gösterileri, uzaktan kumandalı zeplinler, özel tasarım uçan nesneler.
Nereden başlanır
Etkinliğin nerede ve ne zaman yapılacağını ve hangi vesileyle düzenlendiğini yazın. Vesile senaryoyu ve programın ölçeğini belirler; mekân ile tarihten de onayların ne kadar süreceğini hesaplarız. Size süre ve fiyatla dönmemiz için bu kadarı yeterli.